Puccini's bekendste aria's voor wie er voor het eerst kennis mee maakt

Wat een aria is

Een aria is een op zichzelf staand stuk voor één stem, meestal onderdeel van een groter werk zoals een opera. Ze verschilt van het recitatief, dat spraakachtig is en het verhaal vooruitstuwt: aria's zijn melodieus en gestructureerd, ze dragen emotie en etaleren het vakmanschap van de zanger. Een duet brengt op dezelfde manier twee stemmen samen. Een recital rijgt aria's en duetten aaneen tot een programma, zodat u in één uur de hoogtepunten van meerdere opera's hoort, zonder de verhalen te hoeven uitzitten die ze met elkaar verbinden.

Sopraan en tenor

De avondconcerten van het festival worden gegeven door twee solisten met piano, doorgaans een sopraan en een tenor. In Puccini's opera's vormt dat duo het hart van het drama: Rodolfo in La bohème, Cavaradossi in Tosca en Pinkerton in Madama Butterfly zijn allemaal tenoren, en Mimì, Tosca en Cio-Cio-San zijn allemaal sopranen. Een recital voor die twee stemmen kan dus putten uit de liefdesparen van zijn bekendste verhalen, het ene na het andere.

La bohème

La bohème speelt zich af in Parijs rond 1830 en vertelt het verhaal van een dichter, Rodolfo, en een naaister, Mimì, temidden van een groep arme vrienden. De opera ging op 1 februari 1896 in première in het Teatro Regio in Turijn, in vier bedrijven, in het Italiaans, op een libretto van Luigi Illica en Giuseppe Giacosa. Tot de beroemde muziek behoren Rodolfo's Che gelida manina, Mimì's Sì, mi chiamano Mimì, hun duet O soave fanciulla en Musetta's wals, Quando me'n vo'. Elk daarvan kan in een Puccini-programma opduiken.

Tosca

Tosca speelt zich af in Rome in juni 1800 en ging op 14 januari 1900 in première in het Teatro Costanzi in Rome. De opera telt drie bedrijven, is in het Italiaans en is gebaseerd op Victorien Sardou's toneelstuk La Tosca. Het paradestuk van de sopraan is Vissi d'arte in bedrijf 2, gezongen door Tosca zelf, en de bekendste aria van de tenor is E lucevan le stelle in bedrijf 3, gezongen door de schilder Cavaradossi. Cavaradossi's Recondita armonia uit bedrijf 1 is nog een aria waarop recitalprogramma's kunnen teruggrijpen.

Madama Butterfly

Madama Butterfly speelt zich af in Nagasaki en volgt Cio-Cio-San, een jonge Japanse vrouw, en luitenant Pinkerton, een Amerikaanse marineofficier. De opera ging op 17 februari 1904 in première aan La Scala in Milaan en werd zo slecht ontvangen dat ze bekendstaat als een beruchte flop. Puccini herwerkte het werk, en de nieuwe versie was wel een succes bij de eerste uitvoering in Brescia op 28 mei 1904. De bekendste aria is Cio-Cio-Sans Un bel dì, vedremo, en ook het liefdesduet en het Humming Chorus zijn beroemd.

Gianni Schicchi en O mio babbino caro

O mio babbino caro, wat "Oh mijn lieve papa" betekent, is een sopraanaria uit Gianni Schicchi, een komische eenakter van Puccini op een libretto van Giovacchino Forzano. Lauretta zingt ze voor haar vader, Schicchi, wanneer een familieruzie dreigt haar te scheiden van de man van wie ze houdt. Gianni Schicchi maakt deel uit van Il trittico, dat op 14 december 1918 in première ging aan de Metropolitan Opera in New York. De aria is kort, lyrisch en een zachte tegenpool van de intriges eromheen.

Turandot en Nessun dorma

Nessun dorma is een tenoraria die de onbekende prins Calaf zingt in de laatste akte van Turandot, alleen in de paleistuinen bij nacht. Puccini stierf op 29 november 1924 en liet de opera onvoltooid achter; Franco Alfano voltooide de partituur op basis van zijn schetsen. Bij de première op 25 april 1926 aan La Scala stopte Toscanini het orkest bij de dood van Liù en vertelde het publiek dat de maestro op dat punt was gestorven. De uitvoering van Luciano Pavarotti tijdens het WK van 1990 maakte de aria ver buiten de operawereld bekend.

Lees verder: Puccini in Lucca: geboorteplaats en jeugd

Luisteren naar een recital met piano

In een recital neemt de pianist de rol over die het orkest in het operahuis vervult, zodat je de stemmen van dichtbij hoort en de harmonie tot haar essentie herleid. Puccini schreef in het Italiaans, en de aria's worden in het Italiaans gezongen. Je hebt de woorden niet nodig om het gevoel te volgen, en het vooraf lezen van het verhaal van elke opera maakt de avond rijker. Omdat het festival van avond tot avond andere uitvoerders en programma's brengt, kun je deze gids beter zien als een kaart van Puccini's repertoire dan als een vast programma voor jouw avond.

Wat een recital je niet kan bieden

Een recital geeft je de stemmen, de piano en de ruimte, niet de enscenering. Er zijn geen decors, geen kostuums en geen orkest, en elke aria staat op zichzelf zonder het verhaal eromheen. Wil je een volledige productie van een Puccini-opera, dan is het zomerfestival in Torre del Lago de andere route. Wil je een uur van zijn bekendste melodieën in de stad waar hij geboren werd, dan sluit het recital in Lucca beter aan, en de aria's zijn al gekozen door het festival.

Lees verder: Torre del Lago: Puccini's villa en festival